Y sĩ đa khoa: Có còn phù hợp trong hệ thống đào tạo hiện nay?

Trong bối cảnh hệ thống đào tạo khối sức khỏe ngày càng được chuẩn hóa, việc một số cơ sở vẫn tiếp tục tuyển sinh ngành Y sĩ đa khoa đang đặt ra nhiều câu hỏi về tính phù hợp của ngành học này trong thực tiễn hiện nay. Dù vẫn còn tồn tại dưới một số căn cứ pháp lý và mô hình đào tạo nhất định, nhưng giá trị đầu ra, phạm vi hành nghề và nhu cầu sử dụng nhân lực của ngành Y sĩ đa khoa rõ ràng không còn giống như trước. Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là ngành này còn hay không, mà là có còn phù hợp để tiếp tục đào tạo trong hệ thống y tế hiện nay hay không.

Chúng ta cùng phân tích qua bài viết dưới đây!

1.Y sĩ chưa biến mất khỏi hệ thống pháp luật

Điều đầu tiên cần khẳng định là: Y sĩ vẫn là một chức danh chuyên môn được pháp luật thừa nhận. Hiện nay, Bộ Y tế vẫn còn quy định về chức danh nghề nghiệp Y sĩ hạng IV, cho thấy “Y sĩ” chưa hề bị loại bỏ khỏi hệ thống nhân lực y tế. (thuvienphapluat.vn)

Không chỉ dừng lại ở đó, trong các quy định liên quan đến hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, Y sĩ đa khoa cũng vẫn còn được nhắc đến trong phạm vi hành nghề chuyên môn. Cụ thể, Thông tư 32/2023/TT-BYT vẫn quy định nguyên tắc xác định và phạm vi hành nghề đối với đối tượng này. (thuvienphapluat.vn)

Điều đó cho thấy, xét về mặt pháp lý, không thể khẳng định Y sĩ đa khoa đã bị “xóa trắng” khỏi hệ thống đào tạo và hành nghề y tế.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rõ rằng: còn tồn tại về mặt pháp lý không đồng nghĩa với việc còn giữ nguyên vị trí, giá trị nghề nghiệp và cơ hội hành nghề như trước đây.

2.Vì sao xã hội có cảm giác Y sĩ đa khoa đã bị “khai tử”?

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc hệ thống đào tạo khối sức khỏe ở Việt Nam đã thay đổi rất mạnh trong hơn một thập niên qua.

Nếu như trước đây, mô hình đào tạo trung cấp chuyên nghiệp từng là một hướng đi phổ biến đối với nhiều nhóm nhân lực y tế, thì hiện nay hệ thống này đã dần chuyển sang giáo dục nghề nghiệp với yêu cầu ngày càng chặt chẽ hơn về:

• Điều kiện mở ngành,
• Thực hành, thực tập lâm sàng,
• Chuẩn năng lực đầu ra,
• Và đặc biệt là điều kiện để được hành nghề khám chữa bệnh.

Song song với đó, hệ thống y tế hiện nay cũng đang đi theo xu hướng chuẩn hóa và nâng chuẩn nhân lực, nhất là đối với những vị trí có liên quan trực tiếp đến hoạt động khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Chính những thay đổi này đã khiến vai trò của Y sĩ đa khoa không còn “rộng cửa” như trước, từ đó hình thành trong xã hội cảm giác rằng ngành học này đã bị loại bỏ.

Nói cách khác, điều bị thu hẹp trong giai đoạn hiện nay chủ yếu là vai trò, không gian hành nghề và giá trị đầu ra nghề nghiệp, chứ không phải lúc nào cũng là một lệnh cấm đào tạo tuyệt đối.

3.Vì sao vẫn có trường tiếp tục mở lớp?

Đây là điểm khiến nhiều người thắc mắc nhất khi nhìn vào thực tế tuyển sinh hiện nay.

Trên thực tế, việc một số trường hoặc cơ sở đào tạo vẫn tiếp tục mở lớp Y sĩ đa khoa chủ yếu xuất phát từ việc ngành này chưa bị cấm tuyệt đối bằng một văn bản “khai tử” rõ ràng, trong khi một số căn cứ pháp lý liên quan đến chức danh nghề nghiệp và phạm vi hành nghề vẫn còn tồn tại.

Nếu một cơ sở đào tạo:

• Có đăng ký hoạt động đúng quy định,
• Có đủ điều kiện mở ngành thuộc khối sức khỏe,
• Và tổ chức đào tạo trong khuôn khổ được phép,

thì về mặt hình thức pháp lý, họ vẫn có thể tuyển sinh và tổ chức đào tạo.

Tuy nhiên, cần phân biệt rất rõ rằng:

có thể mở lớp không đồng nghĩa với việc chương trình đó còn thật sự phù hợp với nhu cầu xã hội và đầu ra nghề nghiệp hiện nay.

Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

4.Điều cần quan tâm không phải là “có lớp hay không”, mà là “học xong để làm gì?”

Ở góc độ đào tạo nhân lực y tế, đây mới là câu hỏi cốt lõi.

Người học ngày nay không chỉ cần một tấm bằng hợp lệ, mà cần được cung cấp đầy đủ thông tin về:

• Học xong sẽ làm công việc gì;
• Được hành nghề trong phạm vi nào;
• Có cơ hội việc làm thực tế hay không;
• Và có cần tiếp tục học, liên thông hoặc bổ sung điều kiện hành nghề nào khác hay không.

Nếu một chương trình đào tạo chỉ dừng lại ở việc “vẫn còn được tuyển sinh”, nhưng không giải thích rõ cho người học về giới hạn đầu ra nghề nghiệp, thì rất dễ tạo ra những kỳ vọng sai lệch.

Đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe, điều này là hết sức đáng lo ngại.

Bởi lẽ, đào tạo nhân lực y tế không thể chỉ dừng lại ở việc cấp bằng, mà phải gắn chặt với năng lực hành nghề thực tế và nhu cầu sử dụng nhân lực thật sự của hệ thống y tế.

5.Nguy cơ lớn nhất là sự nhập nhằng giữa Y sĩ đa khoa và Bác sĩ đa khoa

Một vấn đề đáng lưu ý hiện nay là trong công tác tư vấn tuyển sinh, không phải lúc nào ranh giới giữa Y sĩ đa khoa và Bác sĩ đa khoa cũng được làm rõ cho người học.

Chỉ khác nhau một chữ, nhưng đây là hai hướng đào tạo hoàn toàn khác nhau về:

• Chuẩn năng lực chuyên môn,
• Thời gian đào tạo,
• Giá trị văn bằng,
• Cơ hội nghề nghiệp,
• Và phạm vi hành nghề sau tốt nghiệp.

Nếu cơ sở đào tạo không minh bạch ngay từ đầu, người học rất dễ hiểu nhầm rằng mình đang theo đuổi một lộ trình “gần với bác sĩ”, trong khi thực tế đầu ra nghề nghiệp lại khác xa kỳ vọng ban đầu.

Đây không chỉ là câu chuyện của tuyển sinh, mà còn là vấn đề trách nhiệm và đạo đức trong đào tạo khối ngành sức khỏe.

Bởi trong lĩnh vực y tế, sự thiếu minh bạch trong định hướng đầu ra không chỉ ảnh hưởng đến người học, mà còn tác động lâu dài đến chất lượng nhân lực và niềm tin xã hội đối với hệ thống đào tạo.

Kết luận

Có thể thấy, Y sĩ đa khoa chưa hoàn toàn biến mất khỏi hệ thống đào tạo và hành nghề y tế, nhưng cũng không còn có thể được nhìn nhận theo cách cũ như trước đây. Vấn đề quan trọng không nằm ở chỗ ngành học này “còn hay mất”, mà là được đào tạo để phục vụ vị trí việc làm nào, đầu ra nghề nghiệp ra sao và có còn phù hợp với nhu cầu thực tế hay không.

Trong bối cảnh đó, người học cần lựa chọn những cơ sở đào tạo có định hướng rõ ràng, chương trình minh bạch và gắn với nhu cầu sử dụng nhân lực thực tế.

Hiện nay, Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tiếp tục tuyển sinh ngành Y sĩ đa khoa theo đúng quy định, với chương trình đào tạo gắn với kiến thức nền tảng, kỹ năng thực hành và định hướng nghề nghiệp thực tế. Trong quá trình học, sinh viên được tham gia thực tập tại các cơ sở y tế, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp.

Nhà trường tuyển sinh tại Cơ sở Hà Nội: Số 212 Hoàng Quốc Việt, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội. Mọi thông tin chi tiết, thí sinh vui lòng liên hệ Hotline: 0869.156.156 để được tư vấn.

DsCKI. Nguyễn Quốc Trung

——————————————–